Poniedziałek, 21 października 2019. Imieniny Celiny, Hilarego, Janusza

Bartoszyckie, zabytkowe hydranty

2014-08-13 08:00:17 (ost. akt: 2014-08-13 20:17:14)
Zabytkowy hydrant na posesji sądu w Bartoszycach.

Zabytkowy hydrant na posesji sądu w Bartoszycach.

Autor zdjęcia: Andrzej Grabowski

W Bartoszycach zachowały się unikatowe hydranty przeciwpożarowe wyprodukowane na przełomie XIX i XX wieku w Höchst nad Menem w Niemczech. W czasie jednodniowych poszukiwań odnaleźliśmy w mieście cztery takie obiekty.

Wedle wszelkich danych Bartoszyce zostały zwodociągowane na przełomie XIX i XX wieku. Był to okres w którym główne magistrale wodne wykonywano z żeliwnych rur, które dziś są często zmorą wodociągowców, bo dość często pękają. Nie ma się czemu dziwić. Mają przecież ponad 100 lat i od ponad 100 lat leżą w ziemi.

Budowa wodociągów wiązała się oczywiście z tworzeniem miejsc poboru wody do gaszenia pożarów. Właśnie wtedy na ulicach Bartoszyc i innych miast pojawiły się hydranty.

Do dziś w Bartoszycach zachowały się co najmniej cztery hydranty z tamtego okresu, z czego dwa są nadal czynne i sprawne. Jeden z nich stoi przy ulicy 11-go Listopada, prowadzącej do dworca kolejowego. Drugi znajduje się na posesji Sądu Rejonowego w Bartoszycach na trawniku przy parkingu dla samochodów pracowników sądu.

Dwa pozostałe, nie spełniające już swej pierwotnej roli, są na terenie miejskiej spółki wodno-ciepłowniczej "COWIK" przy ul. Limanowskiego. Jeden z nich został użyty jako fontanna i stoi przed budynkiem biurowym spółki. Drugi został zdemontowany gdzieś "z miasta" i czeka na lepsze czasy w ogrodzeniu.

Firma, która wyprodukowała wszystkie te hydranty to spółka założona w 1876 roku przez Hermanna Josefa Breuer'a pod nazwą H. Breuer & Co. Była to początkowo odlewnia rur.

W 1896 roku spółka kupiła Deutsche Wasserwerksgesellschaft (spółkę wodociągową) oraz Bronzeguß AG (odlewnię brązu) i Gußapparate AG (zakłady produkujące urządzenia odlewnicze) i stała się dużą fabryką. Działała w Höchst nad Menem.

Dziś jest to dzielnica Frankfurtu nad Menem z parkiem przemysłowym. Charakterystyczna dla Höchst jest zabytkowa, górująca nad miastem wieża ciśnień. Dzielnica leży bezpośrednio nad Menem, co jest naturalne, gdyż z tej rzeki pobierano kiedyś wodę dla miasta.

W najlepszym okresie swej działalności Maschinen und Armaturenfabrik vorm. H. Breuer & Co. Hoechst a/Men zatrudniała nawet 1000 pracowników. Produkowała rury, przepustnice, hydranty, żurawie wodne do lokomotyw, sprzęt dla przemysłu chemicznego. Zakończyła działalność w 1967 roku.

Europejscy kolekcjonerzy takich i podobnych hydrantów, opisując swoje eksponaty z fabryki H. Breuer & Co. zwykle używają słów: "niezwykle rzadki", "wyjątkwy", "piękny", "unikalny".

Przeglądając informacje z zasobów internetowych trafiliśmy na przykłady polskich miast, gdzie podobne, zabytkowe hydranty zostały odnowione i stanowią dziś jedną z wielu atrakcji turystycznych. Tak uczyniono m.in. w Środzie Wielkopolskiej, gdzie nowe hydranty zastąpiono zabytkowymi, po ich gruntownej renowacji.

Nie mamy pewności, czy odnaleźliśmy wszystkie bartoszyckie, zabytkowe hydranty. Jeśli jeszcze gdzieś stoją prosimy o wskazanie nam ich lokalizacji w komentarzach lub pisząc na adres e-mail autora tego tekstu. Prosimy też o Wasze pomysły na to, jak wykorzystać potencjał drzemiący w tych unikalnych obiektach, jak je wykorzystać, eksponować. Wasze uwagi i wnioski pzekażemy władzom miasta.

Andrzej Grabowski
a.grabowski@gazetaolsztynska.pl


Najnowsze wydanie "Gońca Bartoszyckiego" wyjątkowo w czwartek 14 sierpnia.
Zapraszamy do kiosków i punktów sprzedaży!



Podziel się informacją: Pochwal się tym, co robisz. Pochwal innych. Napisz, co Cię denerwuje. Po prostu stwórz swoją stronę na naszym serwisie. To bardzo proste. Swoją stronę założysz klikając na bartoszyce.wm.pl w ramkę " ZAŁÓŻ PROFIL ", która znajduje się w prawym, górnym roku strony. Szczegółowe informacje o tym czym jest profil i jak go stworzyć: kliknij tutaj
Problem z założeniem profilu? Potrzebujesz porady, jak napisać tekst? Napisz do mnie. Pomogę: Igor Hrywna
Polub nas na Facebooku:

Źródło: Gazeta Olsztyńska

Zobacz także

Komentarze (9) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Zacznij od: najciekawszych najstarszych najnowszych

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB

  1. Mr.X #1475283 | 95.160.*.* 2 wrz 2014 18:35

    Mi się wydaje że taki hydrant jest koło dworca

    ! - + odpowiedz na ten komentarz pokaż odpowiedzi (1)

    1. dc #1460560 | 89.228.*.* 13 sie 2014 20:01

      Coś mi nie pasuje. Mam pocztówkę Bartoszyc sprzed wojny i tam w prawym dolnym rogu jest hydrant dobrze widoczny (prawie na pierwszym planie) ale on jest inny niż tu prezentowane. Czy to nie są te hydranty które w latach 50 czy 60tych przeniesiono z pobliskiego Górowa lub Sępopola??

      Ocena komentarza: warty uwagi (1) ! - + odpowiedz na ten komentarz pokaż odpowiedzi (1)

      1. pysia #1460320 | 88.220.*.* 13 sie 2014 15:30

        Przy ul Dabrowskiego w ogrodkach pod ziemia sa porcelanowe rury chyba wodne

        Ocena komentarza: warty uwagi (3) ! - + odpowiedz na ten komentarz pokaż odpowiedzi (1)

        1. q-ku #1460105 | 77.242.*.* 13 sie 2014 10:48

          i działają? A koło mojej furtki stoi polski, żeliwny, nowoczesny hydrant, który właśnie wziął i pękł

          ! - + odpowiedz na ten komentarz

        2. Leo #1460081 | 79.190.*.* 13 sie 2014 10:19

          tak, zinwentaryzować, ujawnić - złodzieje będą mieli łatwiej! Już czekają!

          Ocena komentarza: poniżej poziomu (-5) ! - + odpowiedz na ten komentarz

        Pokaż wszystkie komentarze (9)

        Zagraj w GRY.wm.pl

        • Goodgame Empire
        • Goodgame Big Farm
        • Goodgame Poker
        • Shadow Kings - The Dark Ages